man met een groen hart: Hans Bax

Hans Bax kreeg dit jaar de GWL-wisselbokaal. De boomlange rustige 72-jarige woont vanaf de oplevering op het GWL-terrein. Hij heeft zich sindsdien vaak nuttig gemaakt voor ons terrein, bijvoorbeeld door zijn bestuurswerk in de Koepel. We spraken hem in de feestelijke sfeer tijdens de nieuwjaarsreceptie.

Hoe werd Hans actief in de buurt? “Ik had al voor mijn verhuizing een tuintje op het terrein. Ik ben geen perfectionistische tuinier maar vind het nog steeds lekker om in de tuin te rommelen. En dan heb je bijvoorbeeld opeens 5 kroppen sla. Ik ging naar een vergadering van de nutstuinvereniging en rolde al snel in het bestuur. Het is gewoon leuk om samen te werken in een clubje mensen dat elkaar aanvult. Ik zag het ook als ontspanning naast een intensieve baan.”

vergroening
Vijf keer heeft Hans de bokaal zelf mogen uitreiken, als voorzitter van het koepelbestuur. Hij kwam in 2011 in het bestuur en na twee jaar werd hij voorzitter, tot Marjo Kroese het van hem overnam. Wat speelde er in die tijd?
“In de eerste plaats de vergroening. Je moet je voorstellen dat het Watertorenplein en het Waterspiegelplein één steenmassa waren. De plantsoenen en het parkje rondom het Reve-monument, die driehoek van gele straatstenen, waren er nog niet. Om de watertoren stond alleen een hek. Er werd gewerkt aan het Masterplan. Er liepen studentengroepjes rond, en er was een goed meedenkende stadsdeelcoördinator. Al snel werden de verbeteringen uitgevoerd. De GWL-werkgroep Eco 2.0 heeft ook een enquête uitgezet om te weten wat we werkelijk aan energie gebruiken. Je zag bijvoorbeeld dat ik meer stook omdat ik direct boven een onderdoorgang woon.”

conflict met Nuon
“Ten tweede was er het conflict met Nuon, dat zonder overleg de WKK-turbine had verwijderd (zie onderaan dit artikel). We brachten een dagvaarding uit met steun van de corporaties en een brief van het stadsdeel. Toen wilde Nuon wel praten. We zijn een paar keer op het hoofdkantoor van Vattenfall geweest (Nuon werd Vattenfall), dat was niet makkelijk. We hadden een contract met Nuon voor 50 jaar, daarom konden ze er uiteindelijk niet onderuit. Na de onderhandelingen is besloten dat het GWL-terrein werd aangesloten op de warmtelevering van Westpoort. Tijdens de corona-tijd is de stadswarmteleiding doorgetrokken. Het was een groot project, met boren onder de A10 door. Het Vattenfall-verhaal heeft minstens zeven jaar geduurd. Ik ben in het bestuur blijven zitten tot het klaar was.”

dingen doen
“Het leuke van het koepelbestuur was dat we vooruit wilden, niet discussiëren maar dingen doen. Bijvoorbeeld: bewoners van blok 17 hadden last van voetballen die tegen hun muur werden geschopt. We hebben een heggetje tegen die muur geplant en dat hielp. Nog een voorbeeld: de bovenruimte van het buurthuisje werd nauwelijks gebruikt. Omdat het daar enorm galmde hebben Jaqueline Commandeur, Diego Pos en ik grote foto’s op dempend materiaal laten drukken en opgehangen. Ik kon klaptafels en betere stoelen op de kop tikken, en we zorgden ervoor dat boven en beneden apart kon worden verwarmd. Ook hebben we toen die grote lampen gekocht.”

“We hadden plannen voor de hoek Waterkeringweg-Haarlemmerweg, en de Kiosk stond daar in de weg. Ik heb toen een bezwaarschrift ingediend, en dan kom je in een ambtelijke molen terecht vol juridische haarkloverijen! Een wethouder had toegezegd dat we onze plannen konden uitvoeren, en dan zegt zo’n ambtenaar: ‘dat is maar een brief van een politicus’. Het kostte veel energie. De politiek is niks voor mij, ik zou me verschrikkelijk opwinden!”

Ook privé maakte Hans groene keuzes. Hij nam deel aan het eerste zonne-energieproject van Ecostroom in 2015. Vijf zonnepanelen heeft hij op het dak van de Praxis liggen.

van biologie tot accountancy
“Ik heb biologie gestudeerd, de medische richting. Ik heb een paar jaar in het Antonie van Leeuwenhoek gewerkt maar raakte daarna werkloos, zoals zovelen in die tijd. Ik solliciteerde door het hele land. Ondertussen was ik actief in het vluchtelingenwerk. Daarna heb ik bijna 30 jaar gewerkt als assistent-accountant op een accountantskantoor voor het mkb. De sfeer op het werk veranderde de laatste jaren door voortdurende fusies. De schaalvergroting zorgde voor minder contact met de bedrijfsleiding. Ik was blij dat ik met pensioen kon gaan.”

Hans werd geboren in Noord en woonde in zijn jeugd onder de rook van Amsterdam. Tijdens zijn studie woonde hij in Uilenstede en de rest van zijn leven heeft hij in verschillende Amsterdamse buurten gewoond. Hij heeft grote belangstelling voor de geschiedenis van de stad, verdiept zich vooral in de periode eind 18e eeuw. Dat houdt hem bezig naast zijn voortdurende activiteiten voor het GWL-welzijn.

Toelichting: Stadsverwarming was een van de belangrijkste milieumaatregelen bij de bouw van de wijk. Het GWL-terrein had zijn eigen WarmteKrachtKoppelings-centrale (WKK) in het huisje bij het sportveld. Die wekte stroom op door middel van een gasturbine, en het koelwater dat daarvoor gebruikt werd ging door buizen het hele terrein door en zorgde voor de warmwatervoorziening van de wijk. Dat bespaarde energie en CO2-uitstoot. In 2011 bleek dat Nuon de WKK-turbine had verwijderd. Er bleven slechts gewone gasketels voor het lokale warmtenet van het GWL-terrein.

Alle winnaars van de GWL-Wisselbokaal hier op een rijtje

overzicht
volgend artikel