Roordborst (foto: Rasbak; licentie: Creative Commons)
In deze rubriek vertelt buurtgenoot Han Jacobs over dieren die hij ziet en hoort in de buurt. Dit keer een territoriale vliegenvanger: de roodborst.
Nu de herfst in volle gang is nadert de piek van de vogeltrek alweer bijna zijn einde. In de maanden september, oktober en november vliegen veel vogels naar warmere oorden en krijgen wij bezoek van wintergasten die uit koudere streken onze contreien aandoen. In de maand november kunnen we nog het een en ander verwachten. Bij naderende koudefronten kunnen grote groepen ganzen in formatie over onze buurt vliegen. Afgezien van het prachtige schouwspel vind ik het geluid ook erg indrukwekkend. Ik hoor nu ook nog dagelijks koperwieken over de buurt tsjirpen. En de eerste vuurgoudhaan is ook alweer gespot aan de Waterloop.
Een vogel die je in deze tijd niet kunt missen is de roodborst. Nu alle zomerzangers verdwenen of gestopt zijn met zingen doet de roodborst nog flink zijn best om de buurt te vullen met zijn klaterende klanken. Vooral ‘s ochtends doet hij flink zijn best om iedereen wakker te maken. Luister maar! Dat zingen doen ze in de herfst overigens niet om een partner aan te trekken. Het is een ‘battle’ met rivaliserende soortgenoten, puur om een territorium te claimen. Als er meerdere vogels in de tuin zitten kan het er behoorlijk heftig aan toe gaan. Roodborsten verdedigen een territorium om hun voedsel veilig te stellen. Dat geldt voor zowel de winter- als de zomervogels. Daarbij moeten vooral soortgenoten het ontgelden. De roodborsten slaan behoorlijk aan bij de oranjerode kleur van de borst van een indringer en dulden eigenlijk helemaal geen rode voorwerpen in hun territorium. Je kent het oude kinderliedje vast nog wel: “Roodborstje tikt tegen het raam tik, tik, tik. Laat mij erin, laat mij erin.” Dat raamtikken doen ze dus echt, omdat ze hun eigen reflectie in het raam zien en denken dat er een opdringerige soortgenoot tegenover ze staat!
De roodborst is een standvogel die hier in de zomer broedt. In de herfst trekt een deel van deze standvogels naar het zuiden en krijgen we bezoek van een groot aantal roodborsten uit Duitsland, Polen en Scandinavië. Dan valt het op dat er opeens weer veel roodborsten zijn. Deze wintergasten vliegen in het daaropvolgende voorjaar weer oost- en noordwaarts. Ook komen dan onze lokale broedvogels weer terug om voor nageslacht te zorgen. De roodborst is lid van de familie van de vliegenvangers. Alle vliegenvangers hebben typisch jachtgedrag door op een hoog punt te zitten en voorbijvliegende of zonnende insecten in vlucht te vangen. Daardoor zijn ze in hun jachtgebied vaak opvallend aanwezig. Als het kouder wordt kunnen roodborsten ook overleven op bessen en zaden. Je kunt ze dus op je voedertafel aantreffen.
Foto: Rasbak (Licentie: Creative Commons)
Geluidsfragment: Jorge Leitão (Licentie: Creative Commons)