Distelvlinder (foto Han Jacobs)
In deze rubriek vertelt buurtgenoot Han Jacobs over dieren die hij ziet en hoort in de buurt. Deze maand een trekvlinder uit verre oorden: de distelvlinder.
Het leven van een distelvlinder is zonder meer spectaculair te noemen. De trek van de distelvlinder begint in de Sahel ten zuiden van de Sahara en in midden-Afrika. Nadat de wintergeneratie zich daar heeft voortgeplant beginnen de nieuwe vlinders hun reis naar het noorden waar zij zich als een soort estafette in één of meerdere generaties naar onze contreien begeven. Het succes van de tocht hangt af van verschillende factoren zoals gunstige luchtstromen, hogedrukgebieden en regenbuien. De aantallen variëren dan ook sterk van jaar tot jaar. Dit jaar lijkt weer een goed jaar te zijn. In de laatste week van mei telde ik op de spoorbloemen en bloemen van kattenkruid aan de Waterloop al acht individuen – veruit de meest talrijke vlindersoort ter plekke. De vlinders die hier na hun tocht aankomen brengen maximaal twee generaties voort. De rupsen eten voornamelijk van distelsoorten, maar ook van klit, alsem bernagie, slangenkruid en brandnetel. In het najaar trekken de vlinders van nieuwe generaties weer naar het zuiden en herhaalt de cyclus zich.
Uit recent onderzoek is gebleken dat distelvlinders bij gunstige windomstandigheden de Atlantische oceaan kunnen oversteken. In 2013 werd een groep distelvlinders op een strand in Frans-Guyana gevangen en bestudeerd. Uit pollenonderzoek werd aangetoond dat deze distelvlinders pollen van Afrikaanse bloemen bij zich droegen. Nog spectaculairder was de conclusie dat deze distelvlinders in West-Europa uit de pop gekropen waren. Door studie aan isotopen van waterstof en strontium konden de herkomstgebieden bepaald worden. Het is dus zeer aannemelijk dat deze vlinders vanuit West-Europa via Afrika naar Zuid-Amerika zijn gevlogen. Een tocht van meer dan 7000 km! Aan de hand van vlieg- en windsnelheden werd geschat dat deze vlinders in 5 á 8 dagen de non-stop overtocht hadden gemaakt. Uit een eerder onderzoek was al aangetoond dat veel vlinders van de najaarsgeneratie vanuit West-Europa hun tocht naar Afrika in één leven afleggen. Een afstand van zo’n 4000 km. Echte wereldreizigers dus!
Andere vermeldenswaardige waarnemingen aan de Waterloop in de maand mei:
Tussen de distelvlinders vloog een kleine vos. Deze vlinder heeft het lastig met de steeds warmer wordende zomers en lentes. Dit was een vers exemplaar. De eerste rupsen hebben het droge voorjaar overleefd! Een sprankje hoop voor deze prachtige soort.
Op 10 mei hoorde ik een fitis zingen. De fitis is een kleine zangvogel die erg op een tjiftjaf lijkt en zich normaliter meer thuis voelt in vochtige wilgenbossages. Een verblijf van korte duur alhier, maar zo kom je toch steeds weer nieuwe verrassingen tegen in de wijk!
Heb jij ook iets leuks of interessants gezien dat je hier graag wilt delen? Stuur mij dan een mail met de details (soort, dag en waarnemer) van de waarneming. Links naar geluidsfragmenten en foto’s waarop het dier herkenbaar is zijn ook zeer welkom! Ik zal melding maken van de waarnemingen in de eerstvolgende nieuwsbrief en misschien dat jouw buurtbeest wel de hoofdact wordt van het artikel!
