Leden van de Fruitbomengroep, met Gerrit Ponne voor de deur in het midden
Op zaterdag 28 maart zijn de fruitbomen weer gesnoeid. Twaalf leden van de fruitbomengroep hebben waar nodig met aanwijzingen van Gerrit Ponne de helft van de bomen onder handen genomen. Ronald Damstra beschrijft voor ons de kunst van het fruitbomen snoeien.
Waarom snoeien we de fruitbomen?
Appel- en perenbomen hebben een enorme groeikracht en als je ze niet snoeit wordt de kroon een druk geheel van takken en bladeren. Dan is er niet zoveel ruimte voor appels en peren die ook weer licht en ruimte nodig hebben om te groeien. Door te snoeien heeft de boom minder hout, waardoor een deel van de groeikracht in het fruit komt. Bovendien ontstaan er minder minder vruchtaanzetten, waardoor de appels en peren die groeien allemaal wat groter worden. Fruit groeit vooral op horizontaal hout, dus we snoeien de bomen zo dat er vooral horizontale takken ontstaan.
Hoe snoei je een fruitboom?
Wat we hier beschrijven is hoe we appel- en perenbomen snoeien. Kersen (die we ook hebben) worden niet gesnoeid en steenfruitbomen (b.v. pruimen) snoei je op een andere manier.
Je werkt in de volgende stappen.
- Kijken, kijken, kijken. In eerste instantie ga je de boom goed bekijken. Hoe zit het met de groeikracht. Is het een wilde boom met veel waterloten (later meer hierover) of is het een rustige boom. Hoe staat de boom ten opzichte van het licht? Veel bomen staan ten noorden van een blok of van een grote boom en vangen daarom minder zonlicht. Dan moet je de boom misschien helpen meer zonlicht te vangen door hem zo te snoeien dat ie meer omhoog kan groeien. Belemmert de boom een fietsroute aan de ondergang of nodigen lange takken kinderen uit om er aan te gaan hangen? Dan kun je deze misschien beter weghalen. Is de boom symmetrisch rond de stam of is er scheefgroei een bepaalde kant op? Misschien moet je dat herstellen, maar als de boom hierdoor meer licht kan vangen laat je het misschien ook wel zo.
- Dood, ziek en kruisend hout verwijderen. Ziek of dood hout is kwetsbaar voor allerlei infecties en beestjes die de boom nog verder ziek maken. Die halen we weg. Daarbij letten we ook op mogelijke gezwellen in de boom. Als er kruisend hout is (twee takken die elkaar raken of heel dicht bij elkaar komen) dan kan dat ook weer tot schade aan de bast in de toekomst leiden, dus ook dat halen we weg. Hierbij laten we horizontale takken staan en halen we verticale takken weg.
- Licht en ruimte in de boom snoeien. ‘Je moet je pet door de boom heen kunnen gooien’ is een veel gebruikte uitdrukking bij snoeicursussen. Dat wil zeggen dat in een boom (zonder blad) er veel ruimte moet zitten tussen de takken. Dan kunnen alle vruchten en bladeren voldoende licht krijgen. Je kunt ruimte creëren door sommige grote takken uit de boom te snoeien, of door het waterlot er zoveel mogelijk uit te halen. Waterloten zijn de twijgjes die verticaal op horizontale stammen groeien. Deze gaan op den duur de bovenliggende horizontale takken weer kruisen. Uiteindelijk wil je dat de boom een aantal min of meer horizontale takken overhoudt, in ‘etages’ die ruim uit elkaar liggen.
Op deze manier snoeien zorgt ervoor dat je een boom krijgt met veel horizontaal hout, waar de zon goed bij kan. Dit geeft de grootste kans op een goede oogst. Maar of dat lukt is natuurlijk ook afhankelijk van het weer, de voeding van de boom en de halsbandparkieten.
Is snoeien moeilijk?
Ja en nee. Je leert het beste in de praktijk, niet uit een boekje. Leden van de werkgroep gaan op cursus bij de Pomologische Vereniging Noord Holland, waar ze onder leiding van een aantal ervaren snoeiers de beginselen leren. Maar je leert het het beste in de praktijk, door met een ervaren snoeier mee te lopen. Bij twijfel vragen we Gerrit Ponne, al jaren betrokken en aanwezig bij de fruitbomensnoei op het GWL-terrein.
Dit is een bijdrage van Ronald Damstra, namens de GWL-fruitbomengroep
ook de gemeente zorgt voor een snoeibeurt
Begin maart werden op het GWL-terrein de andere bomen (geen fruitbomen) in beheer en opdracht van de gemeente gesnoeid. Met een heel andere werkwijze en visie dan de fruitbomensnoei. Ter vergelijking twee foto’s.