“Het is fijn om rustig achterin te gaan zitten, want anders zie ik zoveel”. Het is elf uur in de ochtend en ik heb afgesproken met Milène, één van de eigenaren van Cradam.
We gaan zitten achter de grote nog originele dieselmotor en in no time wordt de koffie geserveerd. Op dit tijdstip is het nog redelijk stil in het restaurant. Diverse tafels zijn bezet, mensen drinken thee of koffie, lezen een krant of werken achter een laptop. En de eerste gasten voor een lunch druppelen binnen.
Zoals voor zoveel GWL-bewoners is Café Restaurant Amsterdam voor mij bekend terrein. Ik spreek er wel eens af met vrienden en in de zomer is het terras aan de gracht een heerlijke plek. En het is natuurlijk een prachtig industrieel gebouw, dat ik graag laat zien aan bezoekers van buiten Amsterdam. Maar destijds, bijna dertig jaar geleden, was dit een minder bruisende plek en ik ben dan ook benieuwd hoe het gekomen is dat Milène uitgerekend hier een restaurant is gestart.
“Ja, veel mensen verklaarden mij en compagnon Charles Hollenkamp destijds voor gek”, zegt Milène. “Dit was buiten het centrum, de buurt stond niet goed bekend, er waren veel problemen. Al was er ook toen al een goede middenstandsvereniging in de Van Limburg Stirumstraat en de Tweede Nassaustraat. Nadat de deelraad Westerpark het plan had opgepakt om op het waterleidingterrein een ecowijk te bouwen wilde de gemeente In eerste instantie het machinepompgebouw zelf ontwikkelen, maar dat bleek moeilijk. Ik werd getipt over deze locatie door Bob Meijer, hij is ontwikkelaar, we gingen kijken en waren onder de indruk van dit prachtige -en goed onderhouden- pand”.
Anderhalf jaar na dat eerste bezoek opent Café-Restaurant Amsterdam op 20 december 1996 de deuren, het is dan het eerste grote restaurant van Amsterdam. Het restaurant is gevestigd in de voormalige machinekamer, de inrichting hiervan is zoveel mogelijk intact gelaten.
Het terrein is autovrij en dit werd streng gehandhaafd. Milène had een sleutel van de paaltjes die het terrein afsluiten en alleen voor de vet-wagen werd een uitzondering gemaakt. Zelfs de bierwagen kon het terrein niet op. De slang van de wagen was te kort en kon de afstand wagen restaurant niet overbruggen. Dus werden er wekelijks 500 liter bier in kleine vaten naar het restaurant gerold.
Veel gasten en personeel. Zo’n groot restaurant verwelkomt niet alleen veel gasten, er zijn ook veel medewerkers nodig. Bedienend personeel krijgen was en is geen probleem. Veel van de jonge medewerkers wonen op of in de buurt van het GWL-terrein. “En sommige kinderen zijn met opgestroopte mouwen geboren”, zegt Milène, waarmee ze aangeeft dat de jonge mensen van aanpakken weten en ze deze graag in het team heeft.
Speciale activiteiten waren en zijn er genoeg: “We doen nog wel veel met Valentijnsdag, spandoek boven de ingang, roos op tafel, menukaart met hartjes en cupido’s én een photobooth in de hal. Dit laatste is er volgend jaar waarschijnlijk niet meer, het blijkt dat veel mensen met Valentijn hun eerste date hebben en men durft dan toch nog niet direct een foto te maken”.
En beste GWL-bewoner, herinnert u zich deze nog? Paaseieren zoeken, waarbij de kinderen bij wijze van spreken de eieren sneller vonden dan dat ze verstopt waren, het Sinterklaasfeest, het Kinderontbijt op de dag voor de Cito-toets, Sint Maarten met stoeten zingende kinderen, Kerst met de grote kerstboom die dit jaar zelfs vóór het Sinterklaasfeest in het restaurant werd geplaatst. Jarenlang was dit de plaats voor de GWL nieuwjaarsreceptie. En dan is er nog de aller-allerleukste activiteit: het eindexamen-’feest’. Om dit mee te maken heeft Milène zelfs een keer haar vakantie verzet. Alle kersverse gediplomeerden krijgen een roos en een badge. De sfeer is bijzonder en het is genieten van de kinderen én de ouders, die soms duidelijk opgelucht en altijd blij zijn.
Ecowijk. Ik ben benieuwd wat het betekent om een restaurant in de ecowijk te hebben. En is er nog speciale aandacht voor duurzaamheid aspecten? Dit blijkt nog niet zo eenvoudig. Zoals het hele GWL-terrein is ook Café Restaurant Amsterdam aangesloten op de stadsverwarming. Maar verder? Zo’n groot gebouw is niet energiezuinig, zo is het dak niet geïsoleerd en is het glas enkelvoudig al zijn er in het restaurantgedeelte wel voorzetramen geplaatst. Er is veel aandacht voor de verwarming van het gebouw, maar ook dit is niet gemakkelijk. Cradam was een van de eerste restaurants met een rookvrij terras, dat ging geruisloos. “We hebben een eetterras”, vertelt Milène, “daar is het rookvrije gemakkelijker dan bij caféterras, waar mensen komen voor hun pilsje”. En ze vindt het goed dat het terrein autovrij is, wat haar betreft mag de handhaving hiervan strenger.
Rustiger aan doen. Zes jaar geleden werden Laura en Ruud (keuken) de nieuwe compagnons. En nu denkt Milène voorzichtig aan het wat rustiger aan te gaan doen. Nou ja, rustiger? “Ik werk nu wel minder dan vroeger. ‘s Ochtends thuis check ik vaak de reserveringen en rond een uur of elf-twaalf ben ik in Cradam aanwezig. Ik start dan op het kantoor want er is altijd voldoende administratief werk te doen”. ’s Avonds zie je Milène op de vloer, ongeveer tot een uur of tien. Tussendoor neemt ze wel de tijd om even zitten. En op het einde van de avond, als het wat rustiger is, zit ze altijd bij de medewerkers op de rode bank in het cafégedeelte. Want dat sociale, dat hoort gewoon bij haar.