Na anderhalf jaar stug doorzetten, overleggen en adviezen is het gelukt: de klimop bij blok 14 kan worden behouden. Er is vastgesteld dat er beschermde vogels in nestelen.
“Eigenlijk ben ik meer van de beestjes”, vertelt Mariëtte Wildeboer als we samen voor haar woning staan. Zij heeft zich de afgelopen anderhalf jaar met volle overgave ingezet om de klimop in haar tuin te kunnen behouden. Deze tuin is niet heel groot, heeft veel bodembedekkers, een vijvertje en een vertakte boom die begroeid is met een volle, groene klimop. Ook de stenen gevel is bedekt met een weelderige klimop. En het is juist de combinatie van deze kleine oppervlakte, met de klimop in de boom én op de gevel, die maakt dat deze tuin een klein, maar bijzonder waardevol ecosysteem is.
Als we later in de keuken op de eerste etage zitten hebben we goed zicht op de nu nog kale krulwilg die begroeid is met de groene klimop. Vogels vliegen af en aan: in korte tijd zien we eksters, halsbandparkieten, duiven, merels, koolmeesjes en een roodborstje.
Het verder vergroenen van het GWL-terrein is al sinds jaar en dag een belangrijk onderwerp. Landschapsarchitect Adriaan Geuze is verantwoordelijk voor het maaiveldontwerp van het GWL-terrein. Samen met Kees Christiaanse, die het ontwerp voor het hele terrein maakte, is hij de man die begin deze eeuw tijdens een bewonersbijeenkomst opriep om de gevels te vergroenen. Voor vogels zijn er nestkasten in de muren, sommige blokken hebben groene daken en veel blokken hebben gevelbegroeiing. Al dit groen is belangrijk in het bestrijden van hittestress en, wat ik zelf niet wist, van fijnstof. Want gevelbegroeiing reinigt de stadslucht: gevelbegroeiing van één vierkante meter klimop heeft drie tot acht vierkante meter bladoppervlakte. Daarmee kan per etmaal maar liefst zes gram fijnstof uit de lucht gefilterd worden.
Hoe belangrijk een klimop is voor vogels? Een klimop biedt nestgelegenheid, leefruimte en schuilgelegenheid voor vogels, insecten en kleine dieren. De bloemen verschijnen in het najaar. Het is de laatste plant van het seizoen waaruit insecten nog honing kunnen halen. Op warme zonnige dagen in oktober of begin november is het dan ook een levendige drukte van insecten rondom de bloeiende ranken in ‘klimopbomen’. In het voorjaar laat de klimop zijn blauwzwarte bessen vallen, deze zijn voedsel voor diverse vogels.
Op het GWL-terrein zetten bewoners zich sinds jaar en dag in om gevelbegroeiing uit te breiden en te behouden. Zo kreeg Jacqueline Commandeur in 2011 de GWL-wisselbokaal uitgereikt ‘voor haar vasthoudende activiteiten om bewoners in haar blok te mobiliseren, samen de omgeving van hun flat te verbeteren en te vergroenen en voor haar vele acties om stadsdeel, afdeling Groen, woningcorporatie en koepel daar in mee te krijgen.’
En nu had Mariëtte, met steun van betrokken buren en andere GWL-bewoners met expertise en een eco-hart, haar tanden gezet in het behoud van ‘haar’ klimop. De discussie hierover werd actueel bij het grootonderhoud van haar blok. De woningcoöperatie wilde hiervoor de klimop die in haar tuin staat verwijderen. Mariëtte heeft sinds 2022 meermaals prima hulp gehad van de Vogelbescherming, een Amsterdamse stadsecoloog en de man die namens de omgevingsdienst Noord-Holland Noord de wet moet handhaven als het o.a. om mussenhabitat gaat, wat het GWL-terrein is. Er is namelijk voor mussen niks beters dan klimop. Ook de architect van blok 14, Liesbeth van der Pol, sprak haar steun uit. Op verzoek van Ymere heeft Smit Groenadvies in 2025 een zogenoemde omgevingsscan uitgevoerd waaruit blijkt ‘dat in de klimop beschermde diersoorten huizen.’ Dit betekent dat er door de gemeente geen vergunning mag worden afgegeven om de klimop te verwijderen. De woningcoöperatie heeft de VVE onlangs van dit besluit in kennis gesteld. Hierdoor zal het gesprek in de toekomst tussen woningcoöperatie, VVE en bewoonster van de tuin met de klimop moeten gaan over het afstemmen van goed onderhoud. Het onderhoud aan de klimop staat elk jaar in januari gepland, wat de beste tijd is.
Verwijzingen:
Broedplaatsen van zwaluwen, mussen en spreeuwen
Smit Groen Advies
Amsterdamse Klimplanten Gids
Jacqueline Commandeur wint de GWL-bokaal
GWL-bericht over de spreeuwen in de wingerd